پارونیشیا: عفونت و التهاب ناخن

پارونیشیا یک عارضه التهابی یا عفونی اطراف ناخن است که زمانی ایجاد می‌شود که کوتیکول، لایه محافظ اطراف ناخن، آسیب ببیند و مسیر نفوذ باکتری‌ها یا قارچ‌ها باز شود. این بیماری در دست‌ها شایع‌تر است، زیرا تماس با آب، مواد شوینده و عوامل تحریک‌کننده بیشتر است، اما در پاها نیز ممکن است رخ دهد. پارونیشیا می‌تواند حاد یا مزمن باشد و شناخت نوع آن برای درمان مناسب اهمیت دارد. ⸻ طبقه‌بندی و علائم نوع حاد (باکتریایی): این فرم ناگهانی ایجاد می‌شود و معمولاً کمتر از شش هفته طول می‌کشد. عوامل باکتریایی از طریق زخم‌های کوچک روی کوتیکول وارد می‌شوند. نشانه‌های اصلی شامل: • درد شدید و ضربان‌دار در ناحیه اطراف ناخن • تورم و قرمزی سریع پوست اطراف ناخن • گرمای موضعی و حساسیت پوست • تجمع چرک یا آبسه زیر کوتیکول نوع مزمن (قارچی): این فرم به تدریج ظاهر می‌شود و التهاب ملایم اما مداوم ایجاد می‌کند. قارچ‌ها و تماس مداوم با رطوبت نقش اصلی را دارند. علائم عبارتند از: • تورم و قرمزی خفیف که طولانی مدت باقی می‌ماند • جدا شدن کوتیکول از ناخن • تغییر شکل، ضخیم شدن یا موج‌دار شدن ناخن • معمولاً بدون تجمع چرک شدید ⸻ علل پارونیشیا زمانی رخ می‌دهد که سد دفاعی کوتیکول آسیب ببیند و عوامل عفونی وارد شوند. مهم‌ترین علل شامل: • جویدن ناخن یا کندن کوتیکول • مانیکور غیر اصولی و آسیب به ناخن یا پوست اطراف آن • تماس مداوم با آب و مواد شوینده • بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت یا نقص سیستم ایمنی • مشاغلی که دست‌ها را در معرض رطوبت یا مواد شیمیایی قرار می‌دهند ⸻ تشخیص تشخیص پارونیشیا معمولاً بالینی و بر اساس معاینه فیزیکی است: • بررسی قرمزی، تورم و وجود آبسه • پرسش درباره عادات فردی و سابقه پزشکی • در موارد خاص، آزمایش کشت باکتری یا بررسی قارچ‌شناسی برای تعیین عامل بیماری ⸻ درمان درمان پارونیشیا بسته به نوع و شدت بیماری متفاوت است: در نوع حاد: شستشو با سرم شستشو یا آب و‌نمک‌۱یا ۲مرتبه در روز• • استفاده از آنتی‌بیوتیک موضعی یا خوراکی در صورت پیشرفت عفونت • تخلیه استریل آبسه در صورت تجمع چرک در نوع مزمن: • جلوگیری از تماس مداوم با آب و استفاده از دستکش • داروهای ضد قارچ موضعی یا خوراکی برای مدت طولانی • کرم‌های ضد التهاب برای کاهش تورم و قرمزی پمادها و کرم‌های اختصاصی: • نوع حاد: موپیروسین، باسیتراسین، نئومایسین • نوع مزمن: کلوتریمازول، کتوکونازول، تربینافین، لاک ضد قارچ (توجه داشته باشید استفاده از داروها تنها با تجویز پزشک و با بررسی شرایط بالینی بیمار است) پیشگیری • مراقبت منظم از کوتیکول و پوست اطراف ناخن • خشک و تمیز نگه داشتن دست‌ها • استفاده از دستکش هنگام تماس با آب یا مواد شیمیایی • انجام مانیکور و پدیکور در مراکز معتبر ⸻ زمان مراجعه به پزشک مراجعه فوری ضروری است در صورت مشاهده: در نوع حاد: • آبسه یا تجمع چرک که با مراقبت خانگی تخلیه نمی‌شود • درد شدید و مانع فعالیت روزانه یا خواب شود • تورم و قرمزی در حال گسترش به دست یا بازو • تب، لرز یا احساس ناخوشی عمومی در نوع مزمن: • التهاب و قرمزی طولانی که با درمان خانگی بهبود نمی‌یابد • تغییر شکل، ضخیم شدن یا جدا شدن ناخن • عود مکرر بیماری پس از بهبود (پارونیشیا: عفونت ناخن که نباید نادیده گرفته شود